03. De werking van de Multimeter

03. De werking van de Multimeter

Doel van deze Experience:

  • Tijdens deze Experience gaan we de multimeter behandelen. We leggen uit hoe je de multimeter veilig kunt gebruiken en wat je er mee kunt meten.

Wat heb je deze Experience nodig:

  • Multimeter met meetsnoeren

De Experience;

Multimeteralligatorclip

Je hebt je misschien al afgevraagd wat je met een multimeter kunt doen. We hebben dit nodig voor de elektronica lessen. Naast de theorie die we gaan behandelen is het belangrijk dat je ook kunt meten. We gaan straks ook rekenen met de elektronica en met deze meter kun je dan testen of je berekeningen kloppen. In de multimeter zit al een batterij, je kunt dus direct aan de slag. Deze meter heet multimeter omdat je er veel verschillende metingen mee kunt verrichten, daarom “multi”.

LET OP! LEES EN BEGRIJP DIT HOOFDSTUK GOED, DIT IS VOOR JE EIGEN VEILIGHEID.

Gebruik de multimeter alleen met de componenten die je in de basiskist hebt ontvangen, dit is allemaal laagspanning en dus niet gevaarlijk. Stop de meetpennen niet in het stopcontact, je kunt een schok krijgen en de multimeter zal niet meer te repareren zijn. De multimeter ziet er op het eerste gezicht nogal moeilijk uit, maar het valt mee. We hebben al een batterij in de meter geplaatst zodat je direct aan de slag kunt.
tekening 380B
We zullen aan de hand van deze tekening de verschillende onderdelen uitleggen.

1. Draaischakelaar

Dit is een grote draaischakelaar. Deze gebruik je voor je iets gaat meten om de meter in de goede stand te zetten. Je hebt daar de volgende mogelijkheden:

– ACV 750 / 200: hiermee meet je wisselspanning
– DCA 200µ / 2000µ / 20m en 200m: hiermee meet je gelijkstroom
– 10A: hiermee meet je gelijkstroom tot maximaal 10 A. We gaan deze stand in deze basiscursus niet gebruiken
– hFE: hiermee meet je de versterkingsfactor van transistoren
diode : hiermee kun je de drempelspanning van een diode meten
– Ω 200 / 2000 / 20k / 200k / 2000k hiermee kun je waarde van weerstanden meten
– DCV 200m / 2000m / 20 / 200 / 1000 hiermee kun je gelijkspanning meten
Bij een aantal meetgebieden zie je verschillende getallen staan. Als je niet zeker weet wat de waarde is van wat je gaat meten dan begin je bij de hoogste stand. Hoe nauwkeuriger je het bereik instelt hoe nauwkeuriger je kunt meten. We gaan dit straks nog laten zien.Voordat je gaat meten dien je dus deze schakelaar in de goede stand te zetten, op een zo hoog mogelijke waarde.

2.Display

Op het display kun je de waarde aflezen die je aan het meten bent. Je ziet ook een punt tussen de waardes staan, dit is de Engelse notitie voor onze komma. Hoe meer getallen je achter de punt ziet hoe nauwkeuriger je meting zal zijn.

3. Aansluiting COMMON

Dit is de COMMON ingang. Met common bedoelen we de gemeenschappelijke ingang die we altijd gebruiken. Het zwarte meetsnoer dient hierin gestoken te worden.

4. Aansluiting meetpen

Dit is de ingang voor het meten van weerstanden stroom en spanning en de diode meting. Alleen voor grote stromen tot 10 A gebruik je ingang 5.

5. Aansluiting meetpen 10A

Dit is de ingang voor hoge stromen, in deze basis cursus zullen we deze niet gebruiken.

Transistoren meten
hFE meting De blauwe plug gebruiken we voor het meten van transistoren. We zullen later uitleggen hoe dit precies werkt.

In de video laten we zien hoe we kunnen meten en hoe we de meetpennen gebruiken.

Nauwkeurigheid

Met nauwkeurigheid bedoelen we hoe precies we iets meten. Stel, je vult een emmer van 10 L met water, dan kan hier dus ongeveer 10 liter in zitten. Er kan echter ook 9,6 of 10,4 liter inzitten omdat dit afgerond ook 10 liter is. Willen we dit nauwkeuriger opschrijven dan zeggen we dus 10,0 liter water. Als we het zo opschrijven kan de afwijking nog maar tussen de 9,96 en 10,04 zitten, ofwel we weten veel nauwkeuriger hoeveel water er in de emmer zit.

Dit geldt ook voor het meten met de multimeter.
Als je je meter op stand DCV 1000 zet dan kun je dus een gelijkspanning meten tot maximaal 1000 V. Als we nu de spanning van de blokbatterij meten dan zien we als eerste een extra melding in het scherm, HV, wat staat voor High Voltage (hoge voltage). Dit betekent dat we voorzichtig moeten zijn. We gaan nu een lage spanning meten die niet gevaarlijk is.

We plaatsen de zwarte meetpen op de grote aansluiting, dit is namelijk de minpool. De rode meetpen plaatsen we op de kleine aansluiting.

batterijmeting
In de stand DCV 1000 zien we de meter  “010” aangeeft. We draaien de schakelaar (nummer 1 op het plaatje) nu in de stand DCV200 en meten “09.4” ofwel een spanning van 9,4 V.
We kunnen nog een standje lager, we weten dat de spanning ongeveer 9 V is dus we kunnen ook overschakelen naar DCV 20. We meten nu “9.36” en weten dus dat de spanning van deze batterij op dit moment 9,36 V is. Je ziet dat de multimeter een punt aangeeft voor de decimalen, in het Nederlands gebruiken we hier een komma voor.
De conclusie is dat we op een stand willen meten die zo dicht mogelijk bij de uiteindelijke waarde ligt, hierdoor wordt de nauwkeurigheid groter.

 

Polariteit

Indien we de meetpennen omdraaien en de zwarte meetpen op de plus plaatsen en de rode meetpen op de min, dan zien we op de meter “-9.36”. De waarde blijft dus gelijk maar de meter geeft aan met het MIN teken “-“ dat de min en de plus zijn omgedraaid.

 

Belangrijk:
Zet de meter direct na je meting weer op OFF, hiermee bespaar je batterijen.
Als je een melding “BAT” op je scherm krijgt, dan is de batterij bijna leeg en kun je deze zelf wisselen. Aan de achterzijde zit een klepje dat je kunt verwijderen en waar je de batterij kunt verwisselen.

Opdracht;

Kijk of er thuis of op school niet gebruikte batterijen zijn. Je weet misschien wel niet of ze vol zijn. Probeer met de multimeter te achterhalen of ze nog bruikbaar zijn of dat ze weggegooid moeten worden. Dit kunnen verschillende soorten batterijen zijn. Op de batterij staat altijd vermeld wat de normale spanning moet zijn. Hieronder zie je een overzicht van allerlei verschillende types. Kun je ook voorbeelden noemen van apparaten waar ze voor gebruikt worden. Wat zit er in een horloge en hoe heet deze batterij ?

Soorten batterijen

Als je lege batterijen hebt dan mag je deze niet zomaar weggooien in de prullenbak. Batterijen zijn chemisch en worden speciaal verwerkt. Veel materiaal wordt hergebruikt en dit is goed voor het milieu. Op deze website  van de stichting Stibat kun je lezen waarom. Op de website www.batteryworld.nl vind je veel informatie over batterijen. Je kunt hier ook een informatiepakket downloaden voor een spreekbeurt.

Wat hebben we geleerd?

  • Wat een multimeter is en wat je er mee kunt meten;
  • De veiligheid van een multimeter;
  • Hoe je de spanning van een batterij kunt meten;
  • Dat de nauwkeurigheid belangrijk is.

 

TestenStatus

4 gedachten over “03. De werking van de Multimeter”

    • Fleur, ik begrijp je vraag niet helemaal. Als je de 9 Volt batterij wilt meten dan kan dit niet op de stand “2” maar wel op de stand “20”. De waarde van de stand van de meter moet dus altijd hoger zijn dan de waarde die je meet. Je kunt dus ook het beste zo hoog mogelijk beginnen (200) en dan terug draaien.

Een reactie plaatsen